Илимий чөйрөдө журналдын таасирлүүлүгүн, сапатын жана изилдөөчүнүн илимий беделин баалоого мүмкүндүк берген ар кандай метрикалар жана индикаторлор колдонулат. Бүгүн биз ушул көрсөткүчтөрдүн экөөнө көңүл бурабыз – квартил жана процентиль.
Квартил деген эмне?
Квартил – бул журналдын маалымат базасындагы таасир деңгээлин көрсөтүүчү наукометриялык көрсөткүч. Таасирлүүлүктөн тышкары, квартил журналдын белгилүү индексация категориясындагы популярдуулугун көрсөтөт. Бул көрсөткүч журналдарды алардын библиометриялык мүнөздөмөлөрүнө карата төрт топко бөлүүгө мүмкүндүк берет жана «Q» тамгасы менен белгиленет.
Журналдардын квартил боюнча топтору
- Q1 – эң кадырлуу жана таасирдүү журналдар кирет. Мындай журналдарда макалалар катуу рецензиядан өтөт жана кабыл алуу процессин узак убакыт алат. Авторлор көбүнчө жогорку публикациялык төлөмдөрдү төлөшөт.
- Q2 – бул категориядагы журналдар Q1ден төмөн рейтингге ээ, бирок алар дагы авторитеттүү болуп, эл аралык илимий коомчулукта жогорку баага ээ.
- Q3 – Q3 квартилдеги журналдар жаш изилдөөчүлөрдүн же биринчи илимий иштери чыккан авторлордун арасында популярдуу. Бул журналдардагы публикациялар көп өлкөлөрдө академиялык максаттар үчүн таанылат.
- Q4 – жаңы журналдар кирет, алар жакында эле наукометриялык базаларга кошулган же таасирлүүлүгү төмөндөгөн журналдар. Мындай журналдардын илимий коомчулуктун ичинде олуттуу таасири жок.
Процентиль деген эмне?
Процентиль – журналдын өз предметтик чөйрөсүндөгү рейтингин көрсөтүүчү көрсөткүч. Ал 1ден 99га чейинки сандык мааниге ээ (100 колдонулбайт). Мисалы, журналдын процентил 99 болсо, бул журнал өз чөйрөсүндө эң мыкты 1%ке кирерин билдирет.
Журналдар процентиль боюнча кандай бөлүнөт?
- 99-75 процентиль: журнал өз тармагында эң кадырлуу 25%ке кирет
- 74-50 процентиль: журнал өз тармагында эң кадырлуу 26-50%ке кирет
- 49-25 процентиль: журнал өз тармагында эң кадырлуу 51-75%ке кирет
- 24-1 процентиль: журнал өз тармагында эң кадырлуу 76-100%ке кирет
Бир журналда бир нече квартил же процентиль көрсөткүчү болушу мүмкүнбү?
Наукометрияда айрым «парадокстар» бар, аларга түшүндүрмө бар. Бир журнал чындыгында ар кандай категорияларга кирип, ар бир категория үчүн ар кандай наукометриялык көрсөткүчкө ээ болушу мүмкүн.
Бул журналдын көп профилдүү мүнөзү жана маалымат базаларындагы индексация өзгөчөлүктөрү менен байланыштуу. Мисалы, журнал Scopus базасында индексацияланып, ар кандай тармактарда макалалар жарыяласа, ал бир дисциплинда Q3 квартилге, башкасында Q1 квартилге ээ болушу мүмкүн. Процентилдер да категорияга жараша айырмаланышы мүмкүн.
Web of Science базасында да окшош жагдай байкалат. Бирок адатта журналды баалоо анын бардык индексация категорияларынын ичинен эң жогорку квартил же процентиль көрсөткүчүнө жараша жүргүзүлөт.
Scopus же Web of Science базаларында илимий макала жарыялагыңыз келеби? «Илимий Басылмалар» компаниясына кайрылыңыз! Биз расмий келишимдин негизинде гана иштейбиз жана натыйжаны кепилдейбиз. Бардык суроолоруңузду акысыз кеңешме учурунда бериңиз: төмөнкү форманы толтуруңуз, биз сиз менен байланышабыз. Биргеликте ийгиликтүү публикацияга!
